Please select your page

Istraživanja Pokrajinskog zaštitnika građana - ombudsmana sprovode se kako bi se sakupili i obradili podaci u cilju utvrđivanja stepena ostvarivanja, zaštite i unapređenja ljudskih prava u AP Vojvodini u oblastima kojima se institucija bavi, a u skladu sa ovlašćenjima navedenim u Pokrajinskoj skupštinskoj odluci o Pokrajinskom ombudsmanu.

Posebno značajna činjenica u vezi sa istraživanjima Pokrajinskog zaštitnika građana - ombudsmana je da ona na sistematičan način dokumentuju stanje ljudskih prava u AP Vojvodini u određenom vremenskom periodu. Imajući u vidu činjenicu da se u pojedinim oblastima ostvarivanja, zaštite i unapređenja ljudskih prava podaci ne prikupljaju, niti sistematski obrađuju, istraživanja naše institucije su neretko prvi i pionirski koraci ka sistematskom praćenju i dokumentovanju stanja ljudskih prava i mogućnostima njihovog ostvarivanja u odnosu na lokalne i pokrajinske organe uprave na teritoriji AP Vojvodine.

Publikacije Pokrajinskog zaštitnika građana - ombudsmana dokumentuju pojedine aktivnosti institucije i nude njena, kao i iskustva drugih institucija, organizacija i pojedinaca/ki u različitim oblastima ostvarivanja, zaštite i unapređenja ljudskih prava. Kao i u slučaju istraživanja, pojedine publikacije Pokrajinskog zaštitnika građana -  ombudsmana bile su među prvima u Republici Srbiji i AP Vojvodini koje su se na specifičan način bavile nekom od oblasti ili načina institucionalne zaštite i unapređenja ljudskih prava.

psdz

Jedno od niza prava pripadnika nacionalnih manjina je pravo da slobodno izaberu svoje lično ime (koje odgovara kulturnim osobenostima i nacionalnom identitetu nacionalne manjine kojoj pripadaju) i da se njime koriste u privatnom i javnom životu. Ostvarivanje ovog prava se ogleda u mogućnosti pripadnika nacionalnih manjina da, ukoliko to žele, upišu svoje lično ime i imena svoje dece u matične knjige, tj. službene evidencije na jeziku i prema pravopisu svog maternjeg jezika.

Upis ličnog imena pripadnika nacionalne manjine u matičnu knjigu rođenih na jeziku i prema pravopisu jezika nacionalne manjine preduslov je za realizaciju drugih aspekata prava pripadnika nacionalnih manjina da se koriste svojim ličnim imenom u privatnom i javnom životu kao što je npr. pravo pripadnika nacionalne manjine da im u ličnim dokumentima (lična karta, pasoš, zdravstvena knjižica i sl.) ime i prezime bude ispisano na njihovom maternjem jeziku. Kao i druga prava i slobode nacionalnih manjina ovo pravo služi očuvanju nacionalnog identiteta i kulturne posebnosti nacionalne manjine. Pravo pripadnika nacionalnih manjina da se javno i privatno koriste svojim imenom i prezimenom ispisanim na jeziku i pismu nacionalne manjine u pravnom sistemu naše zemlje regulisano je sa više pravnih akata.

Zaštitnik građana i Pokrajinski zaštitnik građana - ombudsman 2011. godine uputili su Ministarstvu za državnu upravu i lokalnu samoupravu zajedničku preporuku zbog uočenih propusta u radu matičarskih službi prilikom ostvarivanja prava građana na upis ličnog imena u matične knjige na jeziku i pismu nacionalne manjine. U periodu koji je prethodio upućivanju zajedničke preporuke Pokrajinskog zaštitnika građana - ombudsmana i Zaštitnika građana 2011. godine uočeno je da postoji neujednačeno postupanje matičarskih službi u vezi sa zahtevima stranaka, pripadnika nacionalnih manjina, čija su lična imena u izvornike matičnih knjiga upisana na srpskom jeziku i pismu u situacijama kada žele da se nakon zaključenog osnovnog upisa izvrši upis ličnog imena i na jeziku i prema pravopisu nacionalne manjine. Pojedine matičarske službe u jedinicama lokalnih samouprava tretirale su te zahteve kao zahteve za promenu ličnog imena, druge, pak, kao zahteve za naknadni ili dodatni upis.

Takođe, uočeno je i to da su matičarske službe ostvarivanje ovog prava povezivale (a i dalje to čine) sa ostvarivanjem prava na službenu upotrebu jezika i pisma nacionalne manjine. Tako je bilo slučajeva da su nadležni organi odbijali zahteve stranaka za naknadni upis ličnog imena na jeziku i prema pravopisu jezika nacionalne manjine vodeći se činjenicom da na teritoriji konkretne jedinice lokalne samouprave taj jezik i pismo nisu u službenoj upotrebi. Takvo postupanje nema utemeljenja u propisima

Imajući u vidu napred izneto, Pokrajinski zaštitnik građana - ombudsman je prikupio informacije od nadležnih organa opštinskih odnosno gradskih uprava sa teritorije Autonomne Pokrajine Vojvodine o načinu upisa ličnog imena u matične knjige na jeziku i pismu nacionalne manjine.

Analizom dobijenih podataka, može se zaključiti da se pripadnici nacionalnih manjina koriste pravom na upis ličnog imena u matične knjige na jeziku i prema pravopisu pisma nacionalne manjine. Međutim, iako se pripadnici nacionalnih manjina koriste pomenutim pravom, evidentno je da se njime ne koriste u punom obimu. Uočljivo je to da se takvi zahtevi najviše postavljaju u onim jedinicama lokalne samouprave gde pripadnici određene nacionalne manjine čine većinu. Sam postupak upisa (bilo osnovni, bilo naknadni) sprovodi se jednostavno i bez većih komplikacija, ali potrebno je obezbediti jedinstveno postupanje matičarskih službi u ovakvim postupcima na celoj teritoriji AP Vojvodine.


Zakon-o-RPPrincipi ravnopravnosti žena i muškaraca i zabrana svih vidova diskriminacije sastavni su deo zakonodavnog sistema Republike Srbije. Budući da se u lokalnoj zajednici najneposrednije ostvaruju prava i zadovoljavaju potrebe i interesi građanki i građana, posebnu pažnju treba posvetiti stvaranju uslova za punu ravnopravnost žena i muškaraca na lokalnom nivou i uključivanju principa rodne ravnopravnosti u sve politike, planove i aktivnosti opštine/grada u skladu sa Zakonom o ravnopravnosti polova2 koji u članu 39. obavezuje organe jedinica lokalne samouprave da u okviru svojih nadležnosti, obezbeđuju ravnopravnost polova i ostvarivanje jednakih mogućnosti, da podstiču i unapređuju ravnopravnost polova, a u procesu usvajanja razvojnih planova i drugih akata, razmatraju mere i aktivnosti koje su u funkciji ravnopravnosti polova i ostvarivanja jednakih mogućnosti. Osim toga, u organima jedinica lokalne samouprave, u okviru postojeće organizacije i akta o unutrašnjem uređenju i sistematizaciji, organizuje se stalno radno telo ili određuje zaposleni za rodnu ravnopravnost i obavljanje poslova ostvarivanja jednakih mogućnosti.

Opširnije...


Tokom rada Pokrajinskog ombudsmana pokazalo se da potrebe građana za funkcionisanjem službi pravne pomoći u opštinskim/gradskim upravama postaju sve izraženije, budući da se oni često nađu u situaciji kada im je potreban pravni savet, pisanje podnesaka ili zastupanje, kako pred sudovima tako pred organima uprave, a nisu u mogućnosti da sebi priušte punomoćnika. Krug ovih lica je širok. Među ove građane spadaju lica bez prihoda i imovine, primaoci socijalne novčane pomoći, stanovnici romskih neformalnih naselja, nezaposlena lica na evidenciji Nacionalne službe za zapošljavanje, primaoci minimalne zarade, izbegla, prognana i raseljena lica, pripadnici socijalno ugroženih i marginalizovanih društvenih grupa, lica koja ispunjavaju uslove za oslobađanje od plaćanja troškova postupka i drugi.

Imajući u vidu navedeno, Pokrajinski ombudsman je u proteklom periodu u dva maha prikupljao informacije od opštinskih/gradskih uprava sa ciljem da se u potpunosti sagleda stvarno stanje i nivo ostvarivanja Ustavom garantovanog prava građana na pravnu pomoć, da bi se dobila sveobuhvatna informacija o tome u kojim su jedinicama lokalne samouprave na teritoriji AP Vojvodine organizovane službe pravne pomoći, kako one funkcionišu, odnosno da li je pružanje pravne pomoći uređeno i obezbeđeno na drugi način.

Preuzmite dokumenta:
Download this file (BPP_2013_final.pdf)Pravna pomoć u jedinicama lokalne samouprave1510 kB

Naslovna-za-istrazivanje-OSI sajtPokrajinski ombudsman u svom radu, gotovo od samog početka delovanja institucije, posvećuje pažnju analizi položaja i ostvarivanja prava osoba sa invaliditetom, kao i dece sa teškoćama u razvoju. Prateći aktuelna dešavanja u pogledu usvajanja i primenjivanja određenih zakonskih i drugih pravnih akata, Pokrajinski ombudsman istražuje različita pitanja u vezi sa ostvarivanjem prava osoba sa invaliditetom i svojim preporukama nadležnim organima i javnim institucijama različitog nivoa vlasti ukazuje na korake koje je potrebno preduzeti kako bi se dobro uspostavljena normativna osnova dosledno i potpuno primenjivala, a prava osoba sa invaliditetom u najvećoj meri poštovala i unapredila.

Budući da je dostupnost usluga i pristupačnost društvenim i javnim objektima, kao i celokupnom okruženju preduslov vedeg i kvalitetnijeg uključivanja osoba sa invaliditetom u društvene tokove, a posebno u sferama obrazovanja i zapošljavanja, posebna pažnja u istraživanju posvedena je rešavanju pitanja pristupačnosti okruženja i uslugama u jedinicama loklane samouprave. Imajudi u vidu to da su gradovi u odnosu na opštine, jedinice lokalne samouprave koje obuhvataju šire geografske celine i imaju vedi broj stanovnika, te da imaju širu ponudu kulturnih i drugih sadržaja, imaju vedi broj obrazovnih ustanova svih nivoa i slično, posebno su analizirani odgovori gradskih, a posebno opštinskih organa uprave. Na taj način omogudeno je lakše i kvalitetnije sagledavanje položaja i eventualne razlike u položaju osoba sa invaliditetom u vedim i manjim lokalnim sredinama.

Opširnije...


Istraživanje: Položaj žena u nacionalnim savetima nacionalnih manjina u SrbijiRezultati istraživanja u ovoj publikaciji treba da pomognu u procesu zagovaranja potrebe uvođenja principa rodne ravnopravnosti u oblast zaštite prava nacionalnih manjina. Pokrajinski ombudsman je pre nekoliko godina sproveo prvo istraživanje o zastupljenosti žena na mestima odlučivanja i unapređenja položaja žena u nacionalnim savetima, uoči priprema za održavanje izbora za nacionalne savete nacionalnih manjina. Istraživanje je pokazalo da je učešće žena na mestima odlučivanja, ali i u članstvu nacionalnih saveta bilo na nivou proseka učešća žena u javnom i političkom životu uopšte, te da se saveti ne bave rodnom ravnopravnošću i ljudskim pravima žena.

Nacionalne savete smo tom prilikom podsetili na obavezu podsticanja žena da se uključuju u aktivnosti saveta, ne samo radi ispunjenja zakonske obaveze, nego suštinske potrebe za većim angažovanjem žena koje će doprineti unapređenju kvaliteta rada saveta.

Iako je nakon izbora za nacionalne savete 2010. godine, slika o učešću žena na mestima odlučivanja poboljšana, jer je primenjena tzv. kvota za manje zastupljeni pol, odlučili smo se na novo istraživanje, ne samo da bismo dobili brojčane podatke, nego dubinski sagledali stvarni položaj i ulogu žena u nacionalnim savetima nacionalnih manjina, kao i u celokupnom društvu. 

Opširnije...